ผลชันสูตรช้างสีดอหูพับ ล้มเพราะสำลักอาหาร ร่วมกับภาวะช็อกหัวใจล้มเหลว

          สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 8 เปิดผลชันสูตรช้างป่าสีดอหูพับ พบเสียชีวิตจากการสำลักอาหารร่วมภาวะ Capture Myopathy แบบเฉียบพลัน ทำให้เกิดภาวะช็อกและหัวใจล้มเหลว

          รายงานระบุว่า ในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 8 (ขอนแก่น) ได้ร่วมกับรองผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น ผู้อำนวยการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดขอนแก่น. รองสารวัตรสถานีตำรวจภูธรเวียงเก่า, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง จัดพิธีทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้แก่ช้างป่าสีดอหูพับ

           หลังจากนั้นทีมสัตวแพทย์จากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้ผ่าชันสูตรซาก เพื่อหาสาเหตุการตาย พร้อมเก็บชิ้นเนื้อตัวอย่างส่งตรวจพิสูจน์ทางห้องปฏิบัติการ

           รายงานยังอธิบายถึงความเสี่ยงของการจับบังคับและเคลื่อนย้ายช้างป่า ระบุว่า ช้างป่าเป็นสัตว์ป่าขนาดใหญ่และมีความอันตราย การจับบังคับด้วยการวางยาซึมหรือยาสลบ จำเป็นต้องใช้บุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในการประเมินปัจจัยต่าง ๆ เช่น น้ำหนัก อายุ พฤติกรรม และภาวะสุขภาพ การประเมินช้างป่าในพื้นที่ธรรมชาติเป็นไปได้ยาก จึงอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน

          ตามหลักวิชาการก่อนการวางยาซึมหรือยาสลบในสัตว์เลี้ยงหรือมนุษย์ จำเป็นต้องมีการงดน้ำและงดอาหารเพื่อประเมินสุขภาพ แต่ในกรณีของสัตว์ป่าในธรรมชาติไม่สามารถดำเนินการตามขั้นตอนดังกล่าวได้ จึงมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน อาทิ การสำลักอาหาร ภาวะช็อก ภาวะฮีตสโตรก หรือภาวะ Capture Myopathy รวมถึงภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้

          สีดอหูพับ ช้างป่าเพศผู้ อายุประมาณ 15–20 ปี น้ำหนักประมาณ 2.3 ตัน พบความผิดปกติหลายอย่าง ได้แก่

          1. พบเศษอาหารและเศษหญ้าในช่องปาก

          2. พบลักษณะฟองอากาศ (Frosty foam) ในหลอดลม

          3. ผนังทางเดินอาหารมีลักษณะซีด

          4. กล้ามเนื้อหัวใจขยายตัว พบจุดเลือดออก และมีสีซีด

          5. เยื่อหุ้มม้ามซีด แต่เนื้อเยื่อม้ามมีสีแดงผิดปกติ

          6. พบไขมันในช่องท้องในปริมาณมาก

          7. พบอาหารในทางเดินอาหารจำนวนมาก โดยเฉพาะอ้อยและมันสำปะหลัง และพบจุดเลือดออกเป็นปื้น

          8. ลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่พบเลือดออกเป็นปื้น

           9. ตับมีลักษณะซีดและพบจุดเลือดออก

           10. พบไขมันพอกบริเวณอัณฑะ

           ทีมสัตวแพทย์ได้เก็บตัวอย่างจาก เศษอาหารในช่องปากและกระเพาะอาหาร , กล้ามเนื้อหัวใจ , ปอด , ผนังกระเพาะอาหาร , ม้าม , ลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่

           การวินิจฉัยเบื้องต้นของการล้ม ระบุสาเหตุสำคัญ 2 ประเด็น คือ

          1. ภาวะทางเดินหายใจล้มเหลว จากการสำลักอาหารและการอุดตันของหลอดลม

          2. การเกิดภาวะ Capture Myopathy แบบเฉียบพลัน ส่งผลให้เกิดภาวะช็อกและหัวใจล้มเหลว

#ช้างหูพับ