นักวิชาการสิ่งแวดล้อม ส่งจดหมายเปิดผนึก แก้ไข น้ำปนเปื้อนในแม่น้ำสาย

วันนี้, 09:28น.


          ปัญหาการปนเปื้อนโลหะหนักในแหล่งน้ำ ที่แม่สาย  นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวถึงการแก้ปัญหาสารพิษข้ามพรมแดน ที่ผ่านมามีการประสานพูดคุยกับผู้ว่าราชการจังหวัดท่าขี้เหล็ก ทำหนังสือไปแล้ว โดยอยู่ระหว่างรอคำตอบ



          ส่วนกรณีมีการตรวจพบสารหนูในข้าว จากกรณีสารพิษข้ามพรมแดน นางสาวกัลยา บุญสง่า ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวเชียงราย กล่าวยืนยันว่าข้าวที่ผลิตใน จ.เชียงรายยัง อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานและปลอดภัยสำหรับการบริโภค โดยอ้างอิงผลการตรวจวิเคราะห์ตัวอย่างทางวิทยาศาสตร์จากศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งการตรวจสอบยังไม่พบสารหนูเกินค่ามาตรฐาน จึงสามารถบริโภคได้



ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวเชียงราย ระบุว่าเพื่อสร้างความมั่นใจในการเพาะปลูกรอบใหม่ จะต้องตรวจสอบคุณภาพน้ำที่จะนำเข้าสู่แปลงเกษตร รวมถึงเก็บตัวอย่างดินและน้ำ เพื่อติดตามปริมาณสารปนเปื้อน และให้ความรู้แก่เกษตรกรเกี่ยวกับแนวทางลดความเสี่ยงจากการตกค้างของสารพิษในพื้นที่เกษตรกรรม



          ดร.สืบสกุล กิจนุกร สำนักวิชานวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ได้ทำจดหมายเปิดผนึกถึง ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีฯ นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และนางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพื่อสะท้อนผลกระทบจากปัญหาแม่น้ำกก สาย รวก และโขงปนเปื้อนสารโลหะหนัก ซึ่งกำลังส่งผลต่อภาคเกษตรและความมั่นคงทางอาหาร



          จดหมายเปิดผนึกระบุว่า ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2568 สำนักงานเกษตรแม่อายและศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรแม่อาย จ.เชียงใหม่ ได้เก็บตัวอย่างผลผลิตทางการเกษตรจากพื้นที่ ต.ท่าตอน และ ต.แม่อาย ซึ่งเป็นพื้นที่ริมแม่น้ำกกที่มีประวัติน้ำท่วม พบผักและผลไม้ 24 ชนิด มีสารหนู ตะกั่ว และแคดเมียมเกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยในการบริโภค โดยผลผลิตบางส่วนถูกจำหน่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศ เช่น มาเลเซีย สิงคโปร์ และญี่ปุ่น



          นอกจากนี้ ยังมีความเสี่ยงจากการใช้น้ำในลุ่มแม่น้ำกก สาย และรวก เพื่อการเกษตร โดยเฉพาะพื้นที่นาข้าวรวมกว่า 1 แสนไร่ ซึ่งกรมชลประทานเป็นผู้จัดสรรน้ำให้เกษตรกรใช้ในการทำนาปีและนาปรัง



          ข้อมูลในจดหมายเปิดผนึกระบุว่า พื้นที่นาข้าวลุ่มแม่น้ำกกมีประมาณ 58,723 ไร่ ครอบคลุม 3 อำเภอ 9 ตำบล ส่วนลุ่มแม่น้ำสายและแม่น้ำรวกมีพื้นที่นาข้าวประมาณ 60,500 ไร่ ครอบคลุม 5 ตำบลใน อ.แม่สาย ทำให้เกษตรกรกังวลว่าจะสามารถใช้น้ำจากแม่น้ำดังกล่าวเพื่อทำนาปรังที่กำลังจะเริ่มในเดือนธันวาคมได้หรือไม่



          ขณะเดียวกัน ผลการตรวจดินเพาะปลูกและเมล็ดข้าวในฤดูกาลผลิต 2568/2569 ตามข้อมูลที่ระบุในเอกสาร พบการปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐาน โดยนาข้าวลุ่มแม่น้ำกกพบสารหนูในเมล็ดข้าว 7 จุด จาก 20 จุด และสารตะกั่ว 1 จุด ส่วนพื้นที่ลุ่มแม่น้ำสายและแม่น้ำรวก พบสารหนูในดินเกษตรกร 11 จุด จาก 20 จุด และพบสารหนูในเมล็ดข้าว 16 จุด จาก 20 จุด รวมถึงสารตะกั่ว 1 จุด



ดร.สืบสกุล ระบุว่า ปัญหาดังกล่าวไม่เพียงกระทบต่อความปลอดภัยของผลผลิต แต่ยังสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจให้เกษตรกร ทั้งการถูกกดราคาสินค้า การระงับการปลูกพืชเศรษฐกิจเพื่อส่งออก และความเสี่ยงที่ผู้บริโภคจะได้รับสารโลหะหนักจากอาหารที่ปนเปื้อน



          ดร.สืบสกุล เสนอให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เร่งจัดตั้งคณะกรรมการร่วมระดับชาติ โดยเปิดให้ภาครัฐ นักวิชาการ ภาคประชาสังคม กลุ่มเกษตรกร และองค์กรผู้บริโภค มีส่วนร่วมกำหนดนโยบายและแผนแก้ไขปัญหา



พร้อมจัดทำนโยบายและแผนดำเนินงานระยะอย่างน้อย 5 ปี ครอบคลุม 5 ด้าน ได้แก่ การตรวจสอบและเฝ้าระวังการปนเปื้อนในภาคเกษตร การเยียวยาเกษตรกร การฟื้นฟูดินปนเปื้อน การจัดหาแหล่งน้ำทดแทน และการจัดสรรงบประมาณอย่างเพียงพอ



          นอกจากนี้ ยังเสนอให้จัดทำแผนที่ความเสี่ยงพื้นที่เกษตรกรรมด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ หรือ GIS แบ่งพื้นที่เป็นโซนสีเขียว สีเหลือง และสีแดง เพื่อจำแนกพื้นที่ปลอดภัย พื้นที่เฝ้าระวัง และพื้นที่ปนเปื้อนที่ต้องเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟู



          อีกประเด็นสำคัญคือการจัดหาแหล่งน้ำสำรองให้เกษตรกร โดยเฉพาะพื้นที่ปลูกข้าวนาปรังในลุ่มแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย รวมถึงส่งเสริมการใช้น้ำบาดาลพลังงานแสงอาทิตย์และเร่งสร้างอ่างเก็บน้ำในพื้นที่

ข่าวทั้งหมด

X