กปภ.ยังเฝ้าระวังน้ำในแม่สาย เผยน้ำดิบยังขุ่นสูง 2,000–3,000 NTU

          นายคมสัน สัมมา ผู้จัดการการประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สาย รายงานว่า เมื่อวันที่ 5 พ.ย.2569 เวลาประมาณ 15.00 น. เจ้าหน้าที่ตรวจพบค่าความขุ่นของน้ำดิบเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จึงตรวจสอบคุณภาพน้ำเพิ่มเติม และพบค่าสารหนูเพิ่มสูงขึ้นประมาณ 29–30 เท่าของค่ามาตรฐาน สอดคล้องกับผลตรวจของสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษ

          หลังประเมินสถานการณ์ กปภ.เห็นว่าความขุ่นและปริมาณสารหนูในน้ำดิบสูงเกินกว่าระบบผลิตน้ำจะรองรับได้ จึงตัดสินใจหยุดการผลิตน้ำประปา พร้อมรายงานให้นายอำเภอแม่สายและผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายทราบ และประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามแผนเผชิญเหตุ ระหว่างนั้น กปภ.เพิ่มความถี่ในการตรวจวัดคุณภาพน้ำทุก 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมง เนื่องจากมีน้ำสำรองในถังเก็บน้ำใสจำกัด ก่อนประกาศหยุดจ่ายน้ำในเวลา 18.00 น. ของวันเดียวกัน

          ต่อมาในช่วงเวลา 20.00–22.00 น. ค่าความขุ่นและสารหนูเริ่มลดลง จึงกลับมาผลิตน้ำได้อีกครั้งในเวลาประมาณ 22.00 น. และทยอยจ่ายน้ำให้ประชาชนบางพื้นที่ตั้งแต่เวลา 02.00 น. ของวันที่ 6 พ.ย. ก่อนฟื้นฟูระบบจ่ายน้ำให้กลับเข้าสู่ภาวะปกติ

          นายคมสันระบุว่า ระบบประปาแม่สายรับน้ำจาก 2 แหล่ง แบ่งเป็นสถานีผลิตน้ำแม่สายประมาณร้อยละ 50 และสถานีเกาะช้างอีกร้อยละ 50 โดยพื้นที่รับน้ำจากสถานีแม่สายมีผู้ใช้น้ำประมาณ 9,500 ราย ซึ่งได้รับผลกระทบจากการหยุดผลิตน้ำในครั้งนี้

          “สถานการณ์ล่าสุด กปภ.ยังคงเฝ้าระวังคุณภาพน้ำอย่างต่อเนื่อง พบค่าความขุ่นของน้ำดิบอยู่ที่ประมาณ 2,000–3,000 NTU ขณะที่ค่าสารหนูลดลงมาอยู่ที่ประมาณ 0.03–0.05 มิลลิกรัมต่อลิตร แม้ยังสูงกว่าค่ามาตรฐาน แต่ กปภ.ระบุว่ายังอยู่ในระดับที่ระบบผลิตน้ำสามารถบำบัดได้”

          นายณรงค์ ลือชา รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า ผลกระทบต่อสุขภาพจากการปนเปื้อนสารหนูในแหล่งน้ำและสิ่งแวดล้อมอาจไม่ปรากฏในระยะสั้น แต่ต้องติดตามต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปี

          สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจึงเริ่มจัดเก็บข้อมูลสุขภาพประชาชนตั้งแต่ปี 2568 และวางแผนติดตามต่อเนื่องถึงปี 2572 ก่อนพิจารณาขยายระยะเวลาเฝ้าระวังออกไปอีกอย่างน้อย 10 ปี เพื่อเปรียบเทียบข้อมูลสุขภาพรายบุคคลในระยะยาว

          ปี 2568 คัดกรองประชาชนได้มากกว่า 2,000 คน และตรวจปัสสาวะ 322 คน พบผู้มีค่าสารหนูเกินเกณฑ์ 1 คน เป็นเกษตรกรผู้ปลูกพริกใน อ.เวียงเชียงรุ้ง แต่ผลตรวจล่าสุดกลับมาอยู่ในเกณฑ์ปกติ

       ส่วนปี 2569 ขยายการคัดกรองครอบคลุมทั้ง 18 อำเภอของจังหวัดเชียงราย รวมถึงพื้นที่ลุ่มน้ำลาวและลุ่มน้ำอิง คัดกรองประชาชนได้มากกว่า 6,000 คน และตรวจปัสสาวะกลุ่มเสี่ยง 546 คน ใน 16 อำเภอ พบผู้มีค่าสารหนูอนินทรีย์ในปัสสาวะเกินเกณฑ์ 31 คน กระจายอยู่ในหลายลุ่มน้ำ ได้แก่

* ลุ่มน้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก 15 คน

* ลุ่มน้ำโขง 9 คน

* ลุ่มน้ำลาว 3 คน

* ลุ่มน้ำอิง 4 คน

          สำหรับประชาชนที่มีผลตรวจเข้าข่ายเสี่ยง สาธารณสุขจะติดตามสุขภาพเพิ่มเติม ทั้งการตรวจร่างกาย ตรวจเลือด และตรวจปัสสาวะ รวมถึงตรวจสมาชิกทุกคนในครอบครัว พร้อมเก็บตัวอย่างจากบ้านใกล้เคียงอีก 10 หลังคาเรือน โดยเก็บตัวอย่างบ้านละ 1 คน

          นอกจากนี้ ยังตรวจตัวอย่างน้ำกินน้ำใช้ในครัวเรือน และสอบสวนข้อมูลอย่างละเอียด ทั้งพฤติกรรมการบริโภค การใช้น้ำ ตลอดจนการใช้ปุ๋ยและสารเคมีทางการเกษตร เพื่อค้นหาสาเหตุและแหล่งที่มาของการได้รับสารหนู

          ข้อมูลทั้งหมดจะถูกบันทึกในระบบบริการสุขภาพของโรงพยาบาลในพื้นที่ เพื่อใช้ติดตามและเปรียบเทียบสุขภาพรายบุคคลในระยะ 5–10 ปีข้างหน้า โดยขณะนี้อยู่ระหว่างวิเคราะห์ผลตรวจเพิ่มเติม

“การเก็บตัวอย่างปัสสาวะประชาชนใน อ.แม่สาย ตลอด 2 ปี ยังไม่พบผู้มีค่าสารหนูในปัสสาวะเกินเกณฑ์"