เปิดวิธีเลี่ยง! มะเร็งท่อน้ำดี กินสุก-ขับถ่ายส้วมสะอาด

          ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อม โพสต์ระบุว่า  วงการสาธารณสุขไทยเกิดการตื่นตระ หนกอย่างแรง เพราะผลการตรวจคัดกรองนักศึกษาใหม่ในจังหวัดมหาสาร คามประจำปี 2569 พบว่ามีนิสิตนักศึกษาติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับรวมแล้วมาก กว่า 4,600 คน

1.สาเหตุหลักของโรคพยาธิใบไม้ตับ (Opisthorchis viverrini) ในประเทศไทยเกิดจากการบริโภคปลาน้ำจืดที่มีเกล็ดแบบดิบหรือสุกๆ ดิบๆเป็นปัจจัยเสี่ยงอันดับ1ที่ทำให้เกิดโรคมะเร็งท่อน้ำดีซึ่งเป็นมะเร็งที่มีอัตราการเสียชีวิตสูงมากในคนไทย

2.สาเหตุของการติดเชื้อในประเทศ ไทย

2.1.พฤติกรรมการกินอาหารดิบ การกินเมนูพื้นบ้านที่ทำจากปลาน้ำจืดเกล็ดขาว เช่น ก้อยปลา,ลาบปลาดิบ,ปลาส้ม, ปลาจ่อม,หรือปลาร้าดิบ อาหารที่เสี่ยงติดพยาธิใบไม้ในตับเช่นก้อยปลาดิบ, ลาบปลาดิบ, ส้มปลา/ปลา ส้ม, ปลาร้าดิบ/ปลาจ่อมดิบ, ปลาหมกไฟ/ปลาปิ้งที่ไม่สุกดี เป็นต้น

2.2.การขับถ่ายที่ไม่ถูกสุขลักษณะโดยถ่ายลงแหล่งน้ำทำให้ไข่พยาธิแพร่กระจายไปสู่หอยและปลาซึ่งเป็นโฮสต์กึ่งกลาง ในวงจรชีวิตของพยาธิ

          วงจรชีวิตของพยาธิ เมื่อไข่พยาธิปะปนออกมากับอุจจาระและลงสู่แหล่งน้ำ จะไปเจริญเติบโตในหอยน้ำจืด(โฮสต์กึ่ง กลางตัวที่ 1)และจากนั้นจะไปฝังตัวในเนื้อปลาน้ำจืด(โฮสต์กึ่งกลางตัวที่ 2) รอให้คนหรือสัตว์กินเข้าไป

          พื้นที่ระบาดชุกชุมมาก พบการติดเชื้อสูงที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือ เนื่องจากวัฒนธรรมการกินที่สืบทอดกันมา

3.ความอันตรายและผลกระทบต่อร่างกาย

3.1.ท่อน้ำดีอักเสบและอุดตันโดยพยาธิตัวเต็มวัย จะชอนไชและอุดตันทางเดินน้ำดีทำให้มีอาการปวดท้องส่วนบนขวาหรือลิ้นปี่

3.2.เกิดภาวะดีซ่าน เมื่อทางเดินน้ำดีถูกอุดตันอย่างรุนแรงจะส่งผลให้ตัวเหลือง ตาเหลืองและอุจจาระมีสีซีด

3.3.ตับโตและตับแข็ง การอักเสบที่สะสมเป็นเวลานานอาจทำให้เนื้อเยื่อตับเสียหาย จนนำไปสู่ภาวะตับแข็งและตับวาย

3.4.ก่อโรคมะเร็งท่อน้ำดี พยาธิจะเข้า ไปอาศัยในท่อน้ำดีก่อให้เกิดการอัก เสบเรื้อรังนานนับสิบปีจนเซลล์กลายพันธุ์เป็นมะเร็งท่อน้ำดีในตับ

4.แนวทางการป้องกันตามหลักการของสาธารณสุข

4.1.กินสุก100%เท่านั้น โดยต้องหลีกเลี่ยงกินปลาดิบทุกชนิดและเปลี่ยนมากินปลาเกล็ดขาวที่ผ่านความร้อนจนสุกดีแล้วเท่านั้น

4.2.ขับถ่ายในส้วมที่ถูกสุขลักษณะ เพื่อตัดวงจรชีวิตของพยาธิไม่ให้ไข่พยาธิไหลลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ

#พยาธิใบไม้ตับ

#กินอาหารปรุงสุก