สารคดีชุด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย กับ กรมโรงงานอุตสาหกรรม ปีที่ 3 ตอนที่ 41 ... การเลือกใช้ระบบบำบัดน้ำเสีย ตอนที่ 42 ... วิธีการบำบัดน้ำทิ้ง ตอนที่ 43 ... มลพิษทางดินมี 2 ประเภท ตอนที่ 44 ... ปัญหามลพิษทางดิน ตอนที่ 45 ... ปัญหามลพิษทางอากาศ ตอนที่ 46 ... การควบคุมมลพิษทางอากาศ ตอนที่ 47 ... ชนิดของสารเคมี ตอนที่ 48 ... สารเคมีเข้าสู่ร่างกายได้อย่างไร ตอนที่ 49 ... อันตรายของสารเคมี ตอนที่ 50 ... การควบคุมและป้องกันอันตรายจากสารเคมี

ตอนที่ 41 ... การเลือกใช้ระบบบำบัดน้ำเสีย   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   หญิง ... คุณสิ่งแวดล้อมค่ะ ดิฉันกำลังขยายโรงงานเพิ่มเติม และจะติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียด้วย แต่ไม่ทราบว่าควรจะเลือกใช้ระบบบำบัดน้ำเสียแบบไหนถึงจะเหมาะสม อยากให้คุณสิ่งแวดล้อมช่วยแนะนำให้ด้วยค่ะ คุณปลอดภัย ... นั่นซิครับคุณสิ่งแวดล้อม ผมเองก็อยากทราบเหมือนกัน คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ การที่เราจะเลือกใช้ระบบบำบัดน้ำเสียแบบใดนั้น ก่อนอื่นคุณผู้ฟังกับคุณปลอดภัยจะต้องมีทราบลักษณะของน้ำเสียค่ะ ว่าเป็นน้ำเสียที่มีการปนเปื้อนด้วยสารใด หรือมีจำนวนสารชนิดใดมากที่สุด และจะต้องทราบด้วยว่าจะทำการบำบัดน้ำเสียเพื่ออะไร ต้องการคุณภาพแค่ไหน เช่น ต้องการบำบัดเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ หรือ ต้องการกำจัดความเป็นพิษให้ลดน้อยลงเท่านั้น หรือบำบัดเพื่อให้น้ำมีความปลอดภัยสามารถปล่อยลงสู่แหล่งน้ำได้ เป็นต้นค่ะ คุณปลอดภัย ... อืมม์..เป็นเรื่องที่สำคัญมากนะครับ ถ้าเราไม่คิดไว้ก่อน อาจทำให้ติดตั้งระบบบำบัดไม่เพียงพอกับความต้องการหรือมากเกินความต้องการก็ได้ คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่แล้วค่ะ นอกจากนี้ก็ควรจะศึกษาด้วย ว่าระบบบำบัดที่จะนำมาใช้นั้นมีความถูกต้องสามารถบำบัดน้ำเสียได้จริงหรือไม่ด้วย และก็ควรพิจารณาเรื่องการใช้พลังงานและการบำรุงรักษาควบคู่ไปด้วยค่ะ คุณปลอดภัย ... ผมว่าคุณสิ่งแวดล้อมลืมพูดถึงข้อมูลสำคัญไปเรื่องหนึ่งหรือเปล่าครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... คุณปลอดภัยหมายถึงเรื่อง การลงทุนและค่าใช้จ่ายใช่ไหมคะ คุณปลอดภัย ... ใช่ครับ นึกว่าคุณสิ่งแวดล้อมจะลืมซะอีก คุณสิ่งแวดล้อม ... ไม่ลืมหรอกค่ะ เพราะเป็นเรื่องที่สำคัญเหมือนกัน เราจะต้องพิจารณาก่อนว่ามีความคุ้มค่าหรือไม่ ทั้งในด้านการลงทุนและค่าใช้จ่ายที่จะ ตามมา และสุดท้ายเราก็ควรจะศึกษาเรื่องผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ในบริเวณนั้นด้วยค่ะ คุณปลอดภัย ... รู้แบบนี้แล้ว ผู้ประกอบการโรงงานที่กำลังจะติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสีย ก็ต้องรีบไปหาข้อมูลเหล่านี้กันแล้วนะครับ จะได้ทราบว่าระบบบำบัด น้ำเสียแบบไหนที่เหมาะสมกับโรงงานของคุณ คุณสิ่งแวดล้อม ... และถ้าเกิดมีข้อสงสัยก็ติดต่อมาได้เลยค่ะ ที่สำนักเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อมโรงงาน กรมโรงงานอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4171 และ 0 - 2202 - 4142   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 42 ... วิธีการบำบัดน้ำทิ้ง   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... สวัสดีครับ คุณสิ่งแวดล้อมเคยบอกว่าน้ำเสียประกอบไปด้วยสารต่างๆมากมาย แบบนี้การบำบัดน้ำเสียก็ควรจะมีวิธีการแตกต่างกันด้วยใช่ไหมครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่แล้วค่ะ เรามีวิธีการกำจัดของเสียในน้ำ 3 วิธีด้วยกันค่ะ คุณปลอดภัย ... วิธีแรกคือ การบำบัดน้ำทิ้งทางกายภาพครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... เอ๊ะ...ทำไมคุณปลอดภัยถึงทราบล่ะคะ คุณปลอดภัย ... ก็ผมเคยไปโรงงานแห่งหนึ่ง แล้วได้ไปชมขบวนการบำบัดน้ำเสียแบบนี้นะซิครับ และผมก็ทราบมาว่าเป็นวิธีการในการกำจัดพวกของแข็ง เศษวัสดุ กรวด และทรายครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่ค่ะ และดิฉันขอเพิ่มนิดนึงนะคะว่า ขบวนการกำจัดทางกายภาพนี้มีวิธีการทั้งการดักด้วยตะแกรง การกวาด การแยกด้วยแรงเหวี่ยง การกรอง หรือการทำให้ตกตะกอนค่ะ คุณปลอดภัย ... แล้ววิธีการที่ 2 ล่ะครับเป็นยังไง คุณสิ่งแวดล้อม ... ก็คือ วิธีการบำบัดน้ำทิ้งทางเคมีคะ วิธีนี้เราจะใช้สารเคมีเข้ามาช่วยทำให้น้ำมีความสะอาดขึ้น โดยสารเคมีจะทำให้ของเสียตกตะกอนเร็วขึ้น หรือทำให้น้ำมีค่าความเป็นกรด-ด่างที่เหมาะสม หรือฆ่าเชื้อโรคในน้ำคะ คุณปลอดภัย ... อืมม์...เป็นวิธีที่น่าสนใจทีเดียวนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ และเราก็มาต่อกันด้วยวิธีการสุดท้าย คือการบำบัดน้ำทิ้งทางชีวภาพ ฟังแค่ชื่อคงพอเดากันได้ว่าเป็นการบำบัดน้ำเสียโดยใช้สิ่งมีชีวิตเข้ามาช่วย ซึ่งเจ้าสิ่งมีชีวิตที่ว่าก็คือ จุลินทรีย์จำพวกแบคทีเรียค่ะ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 43 ... มลพิษทางดินมี 2 ประเภท   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... สวัสดีครับคุณปลอดภัย คุณสิ่งแวดล้อม ลูกชายช่างสงสัยของผมฝากมาถามครับว่า มลพิษทางดินนี่มีกี่ประเภท ใช่ 2 ประเภท รึเปล่าครับ? คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่ค่ะ มลพิษทางดินสามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ หรือ 2 ประเภทด้วยกันค่ะ ได้แก่ มลพิษทางกายภาพและมลพิษทางเคมี เรามาเริ่มอธิบายกันที่มลพิษทางกายภาพก่อนนะคะ มลพิษทางกายภาพมีอยู่ 2 ลักษณะ ลักษณะแรก คือ การพังทลายของดิน ซึ่งปกติแล้วจะเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ โดยมีลมและน้ำเป็นตัวกัดเซาะให้ดินพังทลายลง แต่ในปัจจุบันการที่มนุษย์เข้าไปทำกิจกรรมต่างๆ โดยเฉพาะการทำเกษตรอย่างผิดวิธี ก็เป็นตัวเร่งให้เกิดการพังทลายของดินเร็วขึ้นด้วยนะคะ คุณปลอดภัย ... ครับ และมลพิษทางกายภาพอีกลักษณะหนึ่ง คือการเป็นพิษของตะกอนดิน ที่ เกิดจากการสะสมสารพิษต่างๆ ไว้ เมื่อถูกน้ำชะล้างและพัดพาไปสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ ก็จะกลายเป็นสารแขวนลอย ซึ่งก่อให้เกิดมลพิษทางน้ำตามมาครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ มาต่อกันที่มลพิษทางเคมี ซึ่ง มี 2 ลักษณะเช่นกันค่ะ อย่างแรกคือ มลพิษ ทางดินที่เกิดจากยาปราบศัตรูพืช ซึ่งจะไปสะสมในดินทำให้ดินเป็นพิษ อย่างที่ 2 คือมลพิษทางดินที่เกิดจากโลหะหนัก ซึ่งส่วนมากจะถูกปล่อยออกมาจาก โรงงานอุตสาหกรรม โลหะหนักส่วนใหญ่ ได้แก่ โคบอล, ดีบุก, สังกะสี, ปรอท, ทองแดง, ตะกั่วและโคเมียม เป็นต้น ธาตุเหล่านี้จะมีผลทำให้พืชและสัตว์เป็นพิษมาก แม้จะได้รับในปริมาณต่ำก็ตามนะคะ คุณปลอดภัย ... อืมม์ น่ากลัวจังนะครับ อย่างยาฆ่าแมลงหรือยาปราบศัตรูพืชเนี่ย ก็ยังพอจะห้ามไม่ให้ใช้หรือลดปริมาณการใช้ลงได้บ้าง แต่พวกปรอท, ดีบุกหรือสังกะสี ที่ใช้ในโรงงานเนี่ย เราจะไปห้ามไม่ให้เขาใช้กันได้ยังไง จริงมั้ยครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ก็จริงค่ะ แต่เราก็สามารถควบคุม และตักเตือนให้เขาใช้สารพิษเหล่านั้นกันอย่างถูกวิธี ควบคุมไม่ให้มีการปล่อยสารมลพิษเหล่านั้นลงสู่สิ่งแวดล้อม ซึ่งเราสามารถทำได้โดยการออกกฏหมายที่เกี่ยวกับการระบายสารมลพิษออกจากโรงงาน และการให้ความรู้ในเรื่องของการควบคุมมลพิษภายในโรงงานอย่างถูกวิธี และต้องไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมด้วยนะคะ คุณปลอดภัย ... จริงสิครับ และถ้าผู้ประกอบการโรงงานอุตสาหกรรมทุกคน มีจิตสำนึกที่ดีในการรักษาสิ่งแวดล้อมโดยการปฏิบัติตามกฏหมายอย่างเคร่งครัด ผมเชื่อว่า ปัญหาสิ่งแวดล้อมบ้านเรา โดยเฉพาะในส่วนที่เกิดจากโรงงานอุตสาหกรรมคงลดลงได้มากเลยนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 44 ... ปัญหามลพิษทางดิน   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   หญิง ... คุณสิ่งแวดล้อมคะ ดินนี่มีความสำคัญต่อสิ่งมีชีวิตและมนุษย์มากเลยนะคะ ทั้งเป็นแหล่งเพาะปลูกพืชผลทางการเกษตร เป็นที่รองรับและดูดซับน้ำฝนไปสะสมไว้ใต้ดิน ใช้เป็นที่ปลูกสร้างที่อยู่อาศัยของมนุษย์ รวมถึงเป็นที่รองรับมลสารต่างๆ ด้วย ถ้าเราไม่มีดินก็คงแย่เลยนะคะ.. คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่ค่ะ ดินมีคุณประโยชน์ต่อมนุษย์มากมาย ที่มนุษย์สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ ปัจจัยหนึ่งก็มาจากดินนี่ล่ะค่ะ คุณปลอดภัย ... เฮ้อ คิดแล้วก็น่าเศร้าใจนะครับ เพราะปัจจุบันนี้ดินได้เสื่อมสภาพลงไปมาก เนื่องจากได้รับมลสารต่างๆ มากเกินไป จนเกิดปัญหามลพิษทางดินขึ้น มีผลทำให้ความสามารถในการเป็นแหล่งธาตุอาหารของพืชลดลง ผลผลิตที่ได้จากการเกษตรจึงมีคุณภาพลดลง หรือถึงขั้นลดปริมาณไปเลยนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ไม่ใช่แค่นั้นนะคะ บางครั้งสารมลพิษในดินยังซึมซับเข้าไปสะสมในพืชผลทางการเกษตร เมื่อมนุษย์บริโภคเข้าไปก็จะเป็นอันตรายต่อสุขภาพ นอกจากนี้สารมลพิษที่สะสมอยู่ในดินยังสามารถซึมลงสู่แหล่งน้ำใต้ดิน ทำให้น้ำเป็นพิษ ซึ่งนับว่าเป็นอันตรายที่จะส่งผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อสิ่งมีชีวิตทุกชนิด รวมทั้งตัวมนุษย์เองด้วยนะคะ คุณปลอดภัย ... อืมม์..แหล่งที่มาของมลพิษทางดินนี่ก็มีมากมายเหลือเกินนะครับ ทั้งขยะจากบ้านเรือนประชาชน โรงงานอุตสาหกรรมและสารพิษจากยาปราบศัตรูพืชที่เกษตรกรใช้ฉีดพ่นพืชผล ซึ่งแหล่งสร้างมลพิษพวกนี้ก็ยังเป็นที่มาของมลพิษอื่นๆ ทั้งมลพิษทางอากาศ น้ำ เสียงและดินที่เรากำลังพูดถึงด้วยนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่ค่ะ .. และคุณปลอดภัยทราบมั้ยคะว่า มลพิษที่อยู่ในดินบางชนิดก็สามารถย่อยสลายในเวลารวดเร็ว ขณะที่บางชนิดย่อยสลายยากและต้องใช้เวลานาน หลายปีมาก กว่าจะย่อยสลายได้หมด จึงเป็นที่มาของปัญหาในระยะยาว ยิ่งถ้าไม่มีการควบคุมการเกิดมลพิษทางดินให้ดีแล้วล่ะก็ นานวันเข้าก็จะทับถม สะสมกันมากขึ้น มากขึ้น จนไม่สามารถควบคุมและแก้ไขได้อีกต่อไปนะคะ.. คุณปลอดภัย ... โอโฮ้! ร้ายแรงแบบนี้ คงถึงเวลาแล้วนะครับที่เราจะหันมาควบคุมแก้ไขปัญหามลพิษทางดินกันให้มากๆ เพื่อให้มนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่นๆ สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างปลอดภัย ชั่วลูกชั่วหลานเลยนะครับ.. คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ และถ้าหากคุณผู้ฟังสนใจจะสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับมลพิษทางดิน ก็สามารถติดต่อโดยตรงได้ที่ ส่วนมลพิษทางดิน สำนักเทคโนโลยี สิ่งแวดล้อมโรงงาน โทรศัพท์ 0 2202 4169 ค่ะ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 45 ... ปัญหามลพิษทางอากาศ   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... คุณสิ่งแวดล้อมครับ ผมอยากให้พูดถึงเรื่องปัญหามลพิษทางอากาศบ้างครับ เพราะเป็นปัญหาที่สำคัญของประเทศเราเหมือนกัน โดยเฉพาะมลพิษทางอากาศที่เกิดจากภาคอุตสาหกรรมน่ะครับ.. คุณปลอดภัย ... อืมม์ ปัญหามลพิษทางอากาศเนี่ย ก็ถือว่ามีผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตและมนุษย์ ไม่น้อยเลยนะครับคุณสิ่งแวดล้อม คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่ค่ะ และสารที่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศนี่นะคะ ก็มีผลทำให้เกิดการลดปริมาณโอโซนในบรรยากาศลง ทำให้โลกร้อนขึ้น นอกจากนี้ ยังเป็นพิษต่อสิ่งมีชีวิตต่างๆ และมีผลต่อการดูดซึมความร้อนและการคายความร้อนของพื้นโลกด้วย ซึ่งปัญหาที่จะตามมาก็คือ สภาพอากาศแปรปรวน เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลานั่นเองค่ะ คุณปลอดภัย ... ครับ..แล้วคุณผู้ฟังทราบมั้ยครับว่า สารมลพิษต่างๆ ที่ทำให้เกิดอากาศเสียเนี่ย มีอะไรบ้าง และเกิดขึ้นได้อย่างไร สารมลพิษที่ทำให้อากาศเสียมีหลายชนิด เช่น คาร์บอนมอนนอกไซด์, ซัลเฟอร์ออกไซด์, ไนโตรเจนออกไซด์และไฮโดรคาร์บอน เป็นต้นครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ..นอกจากสารมลพิษที่คุณปลอดภัยกล่าวถึงแล้วนะคะ ก็ยังมีมลพิษทางอากาศประเภทอื่นที่ออกมาในรูปของฝุ่น ผง ควัน ขี้เถ้า และละอองต่างๆ ที่เกิดจากการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงในอุปกรณ์ต่างๆ ของโรงงานอุตสาหกรรม เช่น ควันไฟและขี้เถ้าที่เกิดจากหม้อไอน้ำ และฝุ่นที่เกิดจากโรงโม่หินและโรงงานทอผ้า เป็นต้นค่ะ คุณปลอดภัย ... ครับ เรื่องของมลพิษทางอากาศนี่ก็เป็นปัญหาที่มีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าปัญหามลพิษทางน้ำและทางดินเลยนะครับ ทั้งนี้ปัญหามลพิษที่เกิดขึ้นจะได้รับการบรรเทาและแก้ไขให้ดีขึ้นหรือไม่ ก็ขึ้นอยู่กับจิตสำนึกของทุกคนที่เกี่ยวข้อง หมายถึงทุกฝ่ายที่เป็นผู้ก่อมลพิษ ไม่ว่าจะเป็นผู้ใช้รถใช้ถนน เกษตรกร ประชาชนทั่วไปและที่สำคัญผู้ประกอบการโรงงานอุตสาหกรรมต่างๆ ด้วยนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ดิฉันเห็นด้วยค่ะ ถ้าทุกฝ่ายให้ความร่วมมือกันนะคะ เชื่อว่าไม่ว่าปัญหามลพิษทั้งหลายจะหนักหนาสาหัสแค่ไหน เราก็จะสามารถแก้ไขให้ผ่านพ้นไปได้แน่นอน จริงมั้ยคะคุณปลอดภัย คุณปลอดภัย ... จริงครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ..และถ้าหากท่านผู้ฟังต้องการทราบข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องนี้ ก็ติดต่อได้ที่ส่วนมลพิษทางอากาศ หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4144 หรือ 0 - 2202 - 4151 ก็ได้ค่ะ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 46 ... การควบคุมมลพิษทางอากาศ   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   หญิง ... สวัสดีค่ะคุณปลอดภัย และคุณสิ่งแวดล้อมด้วยนะคะ ดิฉันเป็นประชาชนคนหนึ่งค่ะที่อาศัยอยู่ใกล้กับโรงงานอุตสาหกรรม ที่มาวันนี้ไม่ได้มาร้องเรียนหรอกนะคะ แค่อยากทราบว่า เราจะมีวิธีควบคุมมลพิษทางอากาศได้อย่างไรบ้างคะ? คุณปลอดภัย ... แหม! นึกว่าจะมาร้องเรียนโรงงานเสียอีก คุณสิ่งแวดล้อม ... ไม่ร้องเรียนก็ดีแล้วค่ะ แสดงว่าโรงงานแถวบ้านคุณผู้หญิงคนนี้มีการควบคุม มลพิษทางอากาศไงล่ะคะ คุณปลอดภัย ... จริงสิครับ ผมก็ลืมนึกไป คุณสิ่งแวดล้อม ... ไม่เป็นไรค่ะ เรามาตอบคำถามกันดีกว่านะคะ สำหรับวิธีการลดมลพิษทางอากาศ สามารถทำได้หลายวิธีค่ะ ขึ้นอยู่กับลักษณะของมลพิษนั้น ว่าเป็นฝุ่นละออง หรือก๊าซ เช่น ถ้าเป็นฝุ่นละออง ก็อาจใช้วิธีการดักฝุ่นโดยใช้ผ้ากรอง ซึ่งเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงมากเลยนะคะ คุณปลอดภัย ... อีกวิธีหนึ่งนะครับ เรียกว่าการดูดซับ เป็นกระบวนการแยกสารมลพิษโดยใช้สารดูดซับ ซึ่งกระบวนการนี้จะได้ผลดีที่สุด เมื่อใช้กับสารมลพิษที่เป็นก๊าซหรือสารมลพิษจากไอเสีย ที่มีความเข้มข้นต่ำครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... แต่ถ้าสารมลพิษนั้น มีลักษณะเป็นก๊าซ เช่น ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ หรือ ไฮโดรคาร์บอน เป็นต้น วิธีการควบคุมมลพิษที่เหมาะสมสำหรับสารมลพิษประเภทนี้ คือ การดูดกลืน ซึ่งเป็นการควบคุมก๊าซมลพิษโดยใช้ของเหลวเป็นตัวดูดกลืนก๊าซค่ะ คุณปลอดภัย ... ครับ..และวิธีการควบคุมมลพิษทางอากาศวิธีสุดท้ายนะครับ คือ การเผา ซึ่งเป็นกระบวนการที่ใช้ในการแยกสารมลพิษในไอเสีย ได้แก่ ก๊าซ, ไอ หรือกลิ่นที่เป็นสารติดไฟ วิธีการนี้จะใช้เมื่อไอเสียมีปริมาณมากและมีสารมลพิษปะปนอยู่ในปริมาณสูงครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ ทั้งหมดนี้ก็เป็นวิธีการควบคุมมลพิษที่ตัวของมลพิษเองนะคะ แต่เรายังมีวิธีการควบคุมมลพิษทางอากาศอีกวิธีหนึ่ง ซึ่งเป็นวิธีการตามกฎหมาย ได้แก่ ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 2 พ.ศ.2536 ว่าด้วยเรื่องการกำหนดค่าปริมาณของสารเจือปนในอากาศที่ระบายออกจากโรงงานค่ะ คุณปลอดภัย ... อืมม์ .กฎกระทรวงฉบับนี้ดีมากเลยนะครับ เพราะเป็นการควบคุมมลพิษที่แหล่งกำเนิดของมันโดยตรง ผมว่า คงจะช่วยลดปริมาณสารมลพิษในอากาศ ที่เกิดจากโรงงานอุตสาหกรรมได้ไม่น้อยเลยนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่ค่ะ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 47 ... ชนิดของสารเคมี   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... คุณปลอดภัยครับ ทุกวันนี้มีการใช้สารเคมีกันมากเหลือเกินนะครับ ทั้งในภาค อุตสาหกรรม เกษตรกรรม หรือแม้แต่ตามบ้านเรือนประชาชนต่างๆ ไม่ทราบ ว่า สารเคมีที่เราใช้กันอยู่นี่ มีกี่ชนิดหรือครับ? คุณปลอดภัย ... แหม! เป็นคำถามที่ถูกใจผมมากเลยนะครับ กำลังรออยู่เชียวว่าจะมีคนถามเรื่องสารเคมีเข้ามาบ้างหรือเปล่า คุณสิ่งแวดล้อม ... น่าสนใจก็รีบตอบสิคะ! คุณปลอดภัย ... ครับผม! . 2 ชนิดครับ สารเคมีที่ใช้กันอยู่สามารถแบ่งออกเป็น 2 ชนิดด้วยกัน ชนิดแรกคือ สารเคมีจำพวกอนินทรีย์สาร เช่น กรด , ด่าง, โลหะต่างๆ และเกลือ เป็นต้นครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ส่วนสารเคมีชนิดที่ 2 นะคะ คือสารเคมีจำพวกอินทรีย์สาร ได้แก่ น้ำมันเชื้อเพลิง, ตัวทำละลาย, ยาฆ่าแมลงและพลาสติก เป็นต้นค่ะ คุณปลอดภัย ... ซึ่งสารเคมีที่นำมาใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมเหล่านี้นะครับ ก็มีด้วยกันหลายรูปแบบ หลายลักษณะ เช่น เป็นฝุ่น ที่สามารถฟุ้งกระจายในอากาศได้ , เป็นของเหลว ที่อยู่ในรูปของสารละลายหรือสารผสม หรือมีลักษณะเป็นก๊าซ ซึ่งสามารถฟุ้งกระจายในอากาศได้เช่นกันครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ นอกจากนี้ ก็ยังอาจอยู่ในรูปของไอ ที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพจากของแข็งหรือของเหลวกลายเป็นไอ หรือสารเคมีในรูปแบบของละออง ที่มีลักษณะเป็นหยดของของเหลว ลอยอยู่ในอากาศค่ะ คุณปลอดภัย ... และสารเคมีที่ปรากฏอยู่ในรูปแบบต่างๆ นี่นะครับ ถ้าเรานำมาแยกตามลักษณะความเป็นอันตราย ก็สามารถแยกได้เป็น สารไวไฟ, สารระเบิดได้, สารกัมมันตรังสี, สารกัดกร่อนและสารเป็นพิษ เป็นต้นครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ทั้งนี้ สารเคมีแต่ละประเภทก็มีอันตรายมากน้อยแตกต่างกันไปค่ะ บางชนิดอาจแค่ทำให้เกิดการระคายเคืองที่ผิวหนัง, บางชนิดทำให้เกิดอาการแพ้ ขณะที่บางชนิดมีอันตรายร้ายแรงมาก เพราะจะทำให้เกิดมะเร็งตามอวัยวะส่วนต่างๆ ของร่างกาย และอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ด้วยนะคะ คุณปลอดภัย ... ใช่ครับ แหม พูดถึงชนิดของสารเคมีอยู่ดีๆ ไหงมาพูดถึงเรื่องอันตรายได้ครับเนี่ยคุณสิ่งแวดล้อม . คุณสิ่งแวดล้อม ... ไม่เป็นไรนี่คะ ก็ถือว่าเป็นการให้ความรู้เพิ่มเติมกับคุณผู้ฟัง ยังไงล่ะคะ คุณปลอดภัย ... คร๊าบ .   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 48 ... สารเคมีเข้าสู่ร่างกายได้อย่างไร   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   หญิง ... สวัสดีค่ะ ดิฉันอยากทราบว่า สารเคมีเข้าสู่ร่างกายได้อย่างไรบ้าง ช่วยตอบให้ด้วยนะคะคุณปลอดภัย คุณสิ่งแวดล้อม จะรอฟังค่ะ คุณปลอดภัย ... ได้เลยครับ สารเคมีที่ใช้ตามบ้านเรือน หรือโรงงานอุตสาหกรรมนี่นะครับ สามารถเข้าสู่ร่างกายได้ 3 ทางด้วยกัน ทางแรกก็คือ การกินหรือดื่มเข้าไป โดยจะปะปนไปกับเครื่องดื่มหรืออาหาร ซึ่งถ้าสารเคมีที่ปะปนอยู่นั้น เป็นสารเคมีที่สามารถละลายน้ำได้ ก็จะถูกกำจัดทิ้งโดยผ่านทางลำไส้ใหญ่ ส่วนสารเคมีที่ละลายน้ำไม่ได้ จะถูกดูดซึมเข้าสู่ระบบย่อยอาหาร และบางส่วนก็จะไปสะสมอยู่ในเลือด ซึ่งจะเป็นอันตรายต่อร่างกายมากเลยนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่ค่ะ และสารเคมีนี่นะคะ ยังสามารถเข้าสู่ร่างกายได้โดยการหายใจ ซึ่งส่วนใหญ่สารเคมีจะเข้าสู่ร่างกายได้โดยทางนี้มากที่สุดค่ะ ทั้งนี้ การที่เราหายใจเอาสารเคมีเข้าไปได้เนี่ย ก็เพราะว่า สารเคมีนั้นอยู่ในลักษณะของอนุภาคขนาดเล็ก หรืออยู่ในสภาวะของเหลวที่ระเหยเป็นไอได้ง่าย หรือบางชนิดอยู่ในสภาพที่เป็นก๊าซ จึงยิ่งง่ายต่อการหายใจเข้าไป และเมื่อเราหายใจเอาสารเคมีเข้าไปแล้ว สารเคมีนั้นก็จะผ่านทางเดินหายใจเข้าไปในปอด และบางส่วนก็จะไหลเข้าสู่กระแสโลหิตและผ่านเข้าสู่สมองอย่างรวดเร็ว ในขณะที่อีกส่วนหนึ่งก็จะไปทำความระคายเคืองตามเยื่อบุอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย ซึ่งจะเป็นอันตรายต่ออวัยวะส่วนนั้นๆ และอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้เลยนะคะ คุณปลอดภัย ... ครับ และการเข้าสู่ของสารเคมีทางสุดท้าย ก็คือ การดูดซึมเข้าทางผิวหนัง สารเคมีที่เข้าสู่ร่างกายทางนี้ส่วนใหญ่จะเป็นพวกสารอินทรีย์ ตัวทำละลายต่างๆ ที่จะเป็นอันตรายต่อผิวหนัง ทำให้เกิดอาการแพ้ ผื่นคัน และเมื่อถูกดูดซึมเข้าไปสู่ร่างกายก็จะทำให้เกิดผลต่างๆ ขึ้นอีกมากมายครับ ซึ่งตามปกตินี่ร่างกายคนเราก็จะสามารถทำลายสารพิษเหล่านี้ได้โดยตับและไตจะทำหน้าที่ขับถ่ายออกมาทางปัสสาวะและอุจจาระ แต่ถ้าอวัยวะทั้งสองนี้ทำงานมากเกินไป นานเข้าเนื้อเยื่อของอวัยวะจะถูกทำลายไปด้วยนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ ก็ได้ทราบกันไปแล้วนะคะว่า สารเคมีสามารถเข้าสู่ร่างกายได้ทางไหนบ้าง สำหรับคนที่ทำงานกับสารเคมีก็ต้องระมัดระวังให้มากนะคะ ส่วนคนอื่นๆ ก็อย่างเพิ่งวางใจไปค่ะ เพราะว่า ในชีวิตประจำวันของเราเนี่ย มีโอกาสสัมผัสกับสารเคมีได้เสมอ ทั้งโดยตั้งใจและไม่รู้ตัว จริงมั้ยคะคุณปลอดภัย คุณปลอดภัย ... ครับ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 49 ... อันตรายของสารเคมี   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... ได้ยินคุณปลอดภัยบอกว่า สารเคมีแต่ละประเภทนี่มีอันตรายไม่เหมือนกัน รบกวนช่วยยกตัวอย่างได้ไหมครับว่า สารเคมีประเภทไหนมีอันตรายอย่างไรบ้าง? ขอบคุณล่วงหน้าด้วยนะครับ . คุณสิ่งแวดล้อม ... โอ้โฮ..เล่นขอบคุณล่วงหน้าแบบนี้ ไม่ตอบคงไม่ได้แล้วนะคะ คุณปลอดภัย ... คร๊าบ .สำหรับอันตรายของสารเคมีแต่ละชนิดก็จะไปทำลายอวัยวะเป้าหมายที่แตกต่างกันไป อย่างสารประกอบจำพวกไฮโดรคาร์บอน ซึ่งได้แก่ ตัวทำละลายต่างๆ น้ำมันเชื้อเพลิง และยาฆ่าแมลง เป็นต้น สารพวกนี้จะมีผลต่อร่างกาย โดยบางชนิดจะเป็นพิษต่อประสาทส่วนกลาง บางชนิดจะไปทำความระคายเคืองต่อเนื้อเยื่อ และระบบทางเดินหายใจ ใน ขณะที่บางชนิดอาจทำอันตรายต่อสมองและไขกระดูก ซึ่งเป็นอวัยวะสำคัญในการสร้างเม็ดเลือดแดง ดังนั้นถ้าไขกระดูกถูกทำลาย ก็อาจส่งผลกระทบต่ออวัยวะอื่นๆ ของร่างกายได้ด้วยนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ส่วนสารเคมีจำพวกตะกั่ว เมื่อเข้าสู่ร่างกายจะทำให้เกิดโรคโลหิตจาง มีอาการปวดท้อง ท้องผูก แขนขาไม่มีแรง เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย เพ้อคลั่งและอาจเป็นอัมพาตได้ค่ะ คุณปลอดภัย ... ครับ นอกจากนี้ ก็ยังมีพิษที่เกิดจากแคดเมียม ซึ่งทำให้เกิดอาการหลายแบบ เช่น อาจไปทำความระคายเคืองต่อเยื่อบุต่างๆ และปอด , มีอาการเจ็บปวดตามข้อ, ตามกระดูก, ไตถูกทำลาย, กระดูกเปราะและที่ร้ายแรงที่สุด ก็คือ อาจเจ็บ ป่วยด้วยโรคอิไตอิไตซึ่งเป็นอันตรายถึงขั้นเสียชีวิตได้ครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ..และถ้าพูดถึงพิษของแคดเมียมแล้ว จะไม่พูดถึงพิษของสารปรอทคงไม่ได้นะคะ เพราะสารปรอทนี่ก็ทำให้เกิดอันตรายต่อระบบต่างๆ ของร่างกายเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นระบบทางเดินอาหารหรือระบบประสาท ถ้าได้รับเป็นปริมาณมากก็อาจป่วยเป็นโรคที่เรียกกันว่า โรคมินามาตะ ซึ่งทำให้เสียชีวิตได้เหมือนกันใช่มั้ยคะ คุณปลอดภัย ... ใช่แล้วครับ อ้อ! แล้วก็ยังมีอันตรายจากสารเคมีบางชนิดที่เราใช้กันอยู่เป็นประจำ เช่น น้ำมันจากถ่านหินและน้ำมันหล่อลื่นต่างๆ ทำให้เป็นมะเร็งที่ผิวหนังได้ ส่วนฝุ่นกัมมันตรังสี นิเกิลหรือโครเมียม ก็อาจทำให้เกิดมะเร็งทางเดินหายใจ เช่นเดียวกับมะเร็งของระบบสร้างเม็ดเลือด ที่เกิดจากรังสีต่างๆ หรือน้ำมันเบนซิน เป็นต้น และถ้าเกิดคุณผู้ฟังต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องนี้นะครับ สามารถติดต่อได้ที่ สายด่วนสารเคมีและวัตถุอันตราย 1564 หรือที่ Safety Clinic หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4211 และ 0 - 2202 - 4217 ครับ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 50 ... การควบคุมและป้องกันอันตรายจากสารเคมี   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... ตัวนี้ก็อันตราย ตัวนั้นก็อันตราย โอ๊ย! สารเคมีนี่มีแต่อันตรายทั้งนั้นเลย อ๊าว....สวัสดีครับ คุณปลอดภัย คุณสิ่งแวดล้อม ผมอยากทราบครับว่า ในเมื่อสารเคมีมีอันตรายมากขนาดนี้ เราจะมีวิธีการควบคุมและป้องกันอันตรายจากสารเคมีอย่างไรบ้างครับ? คุณสิ่งแวดล้อม ... แหม เป็นคำถามที่น่าสนใจอีกแล้วนะคะคุณปลอดภัย คุณปลอดภัย ... ใช่ครับ..อืมม์..ถ้าถามถึงวิธีการควบคุมและป้องกันอันตรายจากสารเคมีนี่นะครับ สามารถทำได้หลายวิธี ซึ่งการจะเลือกใช้วิธีใดก็ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมและสถานการณ์ วิธีแรกก็คือ การควบคุมที่ต้นต่อหรือแหล่งที่มาของสารเคมี ซึ่งเป็นจุดที่ต้องพิจารณาเป็นอันดับแรกๆ โดยวิธีการที่ใช้ ก็มีหลายวิธี เช่น การใช้สารอื่นทดแทน โดยการนำสารเคมีที่มีพิษน้อยกว่าไปใช้แทนสารเคมีที่มีพิษมากหรือมีอันตรายมากกว่า ,การแยกขบวนการผลิตที่มีอันตรายออกจากบริเวณที่มีคนงานมาก, การใช้ระบบทำให้เปียกชื้น เพื่อไม่ให้เกิดการฟุ้งกระจายของสารเคมีที่เป็นผง และการเลือกใช้ระบบระบายอากาศเฉพาะที่ โดยเฉพาะกับจุดที่มีพิษภัยมากๆ เป็นต้นครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ..และวิธีการควบคุมและป้องกันอันตรายจากสารเคมี วิธีที่ 2 เรียกว่า การควบคุมที่ทางผ่านของสารเคมีไปในอากาศ ซึ่งวิธีที่ใช้กันอยู่ก็เช่น การติดตั้งระบบระบายอากาศที่ดีและมีประสิทธิภาพ, การตรวจหาระดับสารเคมีที่เป็นอันตรายภายในโรงงานอย่างสม่ำเสมอ และการติดตั้งอุปกรณ์พิเศษที่สามารถเตือนหรือบอกระดับอันตรายได้ หากพบว่ามีระดับอันตรายสูงมาก จะได้หาทางป้องกันได้ทัน ยังไงล่ะคะ คุณปลอดภัย ... ส่วนวิธีการป้องกันอันตรายวิธีสุดท้ายนะครับ คือ การควบคุมที่ตัวบุคคล วิธีการนี้มีข้อดีคือ ทำได้ง่ายและเสียค่าใช้จ่ายต่ำ ซึ่งการควบคุมที่ตัวบุคคลนี้ก็มีอยู่หลายวิธีการด้วยกัน อาทิเช่น การเลือกใช้เครื่องป้องกันอันตรายส่วนบุคคลที่ เหมาะสมกับลักษณะของงาน, การหมุนเวียนคนงานที่ต้องทำงานสัมผัสกับอันตรายเป็นระยะเวลานาน ให้ไปทำงานในหน้าที่อื่นที่มีอันตรายน้อยกว่า, การให้การศึกษาและอบรมเกี่ยวกับอันตรายและการป้องกันอันตรายจากสารเคมีแก่คนงาน รวมถึงการตรวจสุขภาพร่างกายของคนงาน ทั้งก่อนเข้าทำงานและภายหลังเข้าทำงานแล้วเป็นระยะๆ เป็นต้นครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ..สำหรับโรงงานอุตสาหกรรม ที่ต้องมีการทำงานเกี่ยวข้องกับสารเคมีอยู่ตลอดเวลานะคะ จะเลือกนำวิธีการป้องกันและควบคุมอันตรายจากสารเคมีวิธีไหนไปใช้ ก็ขอให้พิจารณาให้ดีนะคะ คุณปลอดภัย ... ส่วนท่านใดที่ต้องการคำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมอันตรายจากสารเคมี ก็สามารถติดต่อได้ที่ สายด่วนสารเคมีและวัตถุอันตราย 1564 หรือที่ Safety Clinic หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4211 และ 0 - 2202 - 4217 ครับ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top