สารคดีชุด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย กับ กรมโรงงานอุตสาหกรรม ปีที่ 3 ตอนที่ 31 ... ประเภทของเชื้อเพลิง ตอนที่ 32 ... สารที่อาจเกิดขึ้นขณะเกิดเพลิงไหม้ ตอนที่ 33 ... การป้องกันอัคคีภัยในโรงงาน (1) ตอนที่ 34 ... การป้องกันอัคคีภัยในโรงงาน (2) ตอนที่ 35 ... จะป้องกันอัคคีภัยในอาคารได้อย่างไร ตอนที่ 36 ... การอบรมเรื่องอัคคีภัย ตอนที่ 37 ... การดับเพลิง ตอนที่ 38 ... สารที่ใช้ในการดับเพลิง ตอนที่ 39 ... ทำไมจึงเกิดน้ำเสีย ตอนที่ 40 ... ลักษณะน้ำเสีย

ตอนที่ 31 ... ประเภทของเชื้อเพลิง   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... สวัสดีครับคุณปลอดภัย คุณสิ่งแวดล้อม ผมติดตามคุณทั้ง 2 คนมานานแล้ว รู้สึกว่าให้ความรู้ดีมาก วันนี้พอดีมีข้อสงสัยอยากจะถามสักข้อ คือผมได้ยินมาว่า เชื้อเพลิงที่ทำให้เกิดเพลิงไหม้นี่ มีการแบ่งประเภทด้วย ไม่ทราบว่า มีกี่ประเภท และมีอะไรบ้างครับ คุณปลอดภัย ... ครับ สำหรับประเภทของเชื้อเพลิงก็มีด้วยกัน 4 ประเภทครับ ประเภทแรก คือ ประเภท ก. เป็นเชื้อเพลิงจำพวกของแข็ง เช่น ไม้ ยาง กระดาษและเศษผ้า เป็นต้น ซึ่งการดับเชื้อเพลิงประเภทนี้สามารถทำได้ โดยการทำให้อุณหภูมิเย็นลง หรือทำให้สิ่งที่ถูกเผาไหม้นั้นเปียกชื้นด้วยน้ำ คุณสิ่งแวดล้อม ... ส่วนเชื้อเพลิงประเภทที่ 2 คือ ประเภท ข. ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงที่มีลักษณะเป็นสารเหลวไวไฟ อาทิเช่น แก๊ซโซลีน, น้ำมันและสาร Solvent เป็นต้น เพลิงไหม้ที่เกิดจากเชื้อเพลิงประเภทนี้สามารถดับได้ด้วยการคลุมผิวหน้าของเชื้อเพลิง หรือลดอุณหภูมิลงโดยใช้โฟมหรือผงเคมีค่ะ คุณปลอดภัย ... สำหรับเชื้อเพลิงประเภทที่ 3 เรียกว่า เชื้อเพลิงประเภท ค. เป็นเชื้อเพลิงที่เกิดจากการลุกไหม้อุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆ ซึ่งการดับเชื้อเพลิงประเภทนี้ ก่อนอื่นจะต้องพยายามตัดวงจรไฟฟ้าเสียก่อน จากนั้นจึงดับเพลิงโดยใช้สารเคมีที่ต้องไม่ เป็นสื่อทางไฟฟ้า เพราะจะทำให้ไฟยิ่งลุกลามมากขึ้น ทั้งนี้ สารเคมีที่ใช้ได้ ก็เช่น ผงเคมีแห้งและสารฮาลอน เป็นต้นครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ และเชื้อเพลิงประเภทสุดท้าย คือ ประเภท ง. เป็นเชื้อเพลิงจำพวกโลหะที่ ลุกติดไฟและเผาไหม้ได้ง่าย เช่น โลหะแมกนีเซียมและผงอลูมิเนียม เป็นต้น การลุกไหม้ของเชื้อเพลิงประเภทนี้จะมีความร้อนสูงและรุนแรงมาก การดับไฟจึงต้องใช้สารเคมีจำพวกโซเดียมคลอไรด์ หรือผงเกลือแกง หรือทรายแห้งมาดับก็ได้ แต่ห้ามนำน้ำมาดับเด็ดขาด เพราะจะทำให้เกิดการระเบิดอย่างรุนแรงขึ้นได้ค่ะ คุณปลอดภัย ... ครับ ก็ได้ทราบถึงประเภทของเชื้อเพลิงทั้ง 4 ประเภทไปแล้วนะครับ ซึ่งแต่ละประเภทก็มีความรุนแรงในการลุกไหม้มากน้อยแตกต่างกันไป ทั้งนี้ การที่เรามีความรู้เกี่ยวกับประเภทของเชื้อเพลิงไว้บ้าง ก็จะช่วยให้สามารถป้องกันและควบคุมการลุกไหม้ของเชื้อเพลิงแต่ละประเภทได้อย่างถูกวิธีนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ ในตอนหน้าเราจะมีสาระความรู้อะไรเกี่ยวกับความปลอดภัยและ สิ่งแวดล้อมในโรงงานมาฝากบ้าง อย่าลืมติดตามให้ได้นะคะ สวัสดีค่ะ คุณปลอดภัย ... สวัสดีครับ .   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 32 ... สารที่อาจเกิดขึ้นขณะเกิดเพลิงไหม้   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... สวัสดีครับคุณปลอดภัย คุณสิ่งแวดล้อม ผมเคยได้ยินว่า เวลาเกิดเพลิงไหม้ขึ้น จะมีสารพิษปะปนมากับควันไฟด้วย จริงรึเปล่าครับ ถ้าจริง มีอะไรบ้างครับ? คุณปลอดภัย ... ครับ ที่คุณได้ยินมาไม่ผิดหรอกครับ เวลาเกิดเพลิงไหม้ขึ้นจะมีสารพิษเจือปนออกมาด้วย ซึ่งสารพิษที่ว่าก็มีอยู่หลายชนิดครับ ยกตัวอย่างเช่น ก๊าซคาร์บอนมอนนอกไซด์ ซึ่งเป็นก๊าซที่มีอันตรายต่อคนอย่างมาก กรณีที่ปะปนอยู่ในอากาศ เกินกว่า 0.05% ก็มีอันตรายแล้ว แต่ถ้ามีถึง 0.16% จะทำให้หมดสติ ใน 2 ชั่วโมง และถ้ามีถึง 1.28% ก็จะหมดสติภายใน 1 ถึง 3 นาที นอกจากนี้ ยังอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ด้วยนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ส่วนก๊าซอีกอย่างหนึ่งที่ชื่อคล้ายๆ กันนะคะ เรียกว่า ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ที่แม้ว่าจะไม่ทำอันตรายต่อร่างกายโดยตรงนะคะ แต่ก็อาจทำให้ร่างกายขาด อ๊อกซิเจนและถ้ามีอยู่ในอากาศมากกว่า 5% ก็จะมีอันตรายทำให้ผู้สูดดมหมด สติได้ ส่วนก๊าซพิษอีกชนิดที่มักจะปะปนมากับอากาศขณะเกิดเพลิงไหม้ ก็คือ ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ผู้ได้รับก๊าซนี้จะมีอาการสำลักและหายใจไม่ออกอย่างเฉียบพลัน รวมทั้งเกิดอาการระคายเคืองต่อระบบหายใจมากขึ้น ยิ่งถ้าสูดดมเข้าไปเป็นเวลาครึ่งถึง 1 ชั่วโมง ก็อาจเสียชีวิตได้ค่ะ คุณปลอดภัย ... ครับ ส่วนก๊าซแอมโมเนียที่เกิดจากการเผาไหม้ขนสัตว์ ผ้าไหม และน้ำยาทำความเย็น หรือสารอื่นๆ ที่มีส่วนประกอบของไนโตรเจนและไฮโดรเจน ซึ่งมีกลิ่นฉุนและยังอาจไปทำลายเนื้อเยื่อส่วนต่างๆของร่างกายได้ด้วย นอกจากนี้ ก๊าซพิษอีกอย่างหนึ่ง คือไอของโลหะหนักต่างๆ เช่น ไอปรอท ไอตะกั่วและไอสังกะสี เป็นต้น พวกนี้ส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นเมื่อมีเพลิงไหม้ใน โรงงานผลิตหรือเก็บอุปกรณ์ทางอีเล็คทรอนิคส์ ซึ่งจะมีอันตรายร้ายแรงเช่นกันครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ นอกจากพวกก๊าซพิษที่กล่าวมานะคะ ขณะเกิดเพลิงไหม้ก็ยังมีเขม่าและควันไฟ ที่เป็นอันตรายเช่นกัน เพราะจะทำให้ผู้สูดดมเข้าไปสำลักและอาจถูกเผาที่ผิวหนังหรือตามตัว ที่สำคัญ ควันไฟพวกนี้ยังอาจบดบังทางเดิน ทางออกต่างๆ ทำให้หนีออกจากบริเวณที่เกิดเพลิงไหม้ไม่ได้ และอาจสำลักควันจนเสียชีวิตได้ค่ะ คุณปลอดภัย ... อืมม์ สารพิษหรือก๊าซพิษส่วนใหญ่ ก็จะมีอันตรายทั้งนั้นนะครับ แต่นอกจากสารพิษแล้ว เมื่อเกิดเพลิงไหม้ขึ้น แน่นอนว่า สิ่งที่ตามมาก็คือ อุณหภูมิจะสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ทั้งนี้ ในช่วง 5 นาทีแรก อุณหภูมิจะยังสูงไม่เกิน 150-160 องศาฟาเรนไฮต์ ซึ่งเป็นอุณหภูมิที่คนสามารถทนได้ระยะหนึ่ง แต่หลังจากนั้นอุณหภูมิก็จะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ดังนั้น ในการดับเพลิงหรือหลบหนีไฟ ก็ควรจะรีบทำทันที ก่อนที่ไฟจะลุกลามมากขึ้นนะครับ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 33 ... การป้องกันอัคคีภัยในโรงงาน (1)   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... คุณปลอดภัยครับ หมู่นี้มีข่าวไฟไหม้เกิดขึ้นบ่อยเหลือเกิน ทั้งไฟไหม้บ้านเรือนประชาชนและโรงงานอุตสาหกรรมต่างๆ ไม่ทราบว่า คุณปลอดภัยพอจะมีข้อแนะนำในการป้องกันบ้างมั้ยครับ? คุณสิ่งแวดล้อม ... ดิฉันเห็นด้วยกับคุณคนนี้นะคะ ช่วงนี้มีข่าวไฟไหม้เกิดขึ้นบ่อยจริงๆ เอ เราจะแนะนำว่ายังไงดีคะคุณปลอดภัย.... คุณปลอดภัย ... อืมม์ เรื่องอัคคีภัยหรือไฟไหม้ในโรงงานนี่ ความจริงแล้วเป็นสิ่งที่ป้องกันได้นะครับ ก่อนอื่นเราต้องทราบก่อนว่า ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดไฟไหม้ขึ้นนั้น ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบครับ ได้แก่ เชื้อเพลิง อากาศและความร้อน ซึ่งทั้ง 3 ปัจจัยนี้ แน่นอนว่าจะต้องมีอยู่ทุกโรงงานนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... เอ แบบนี้ทุกโรงงานก็มีความเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัยได้ทั้งนั้นใช่มั้ยคะ คุณปลอดภัย ... ใช่ครับ แต่เราก็สามารถป้องกันได้ โดยการตรวจสอบบริเวณโรงงานให้อยู่ในสภาพที่เป็นระเบียบ เรียบร้อย พวกเศษขยะมูลฝอย วัสดุเหลือใช้ก็ควรจัดทิ้งในแหล่งที่เหมาะสม รวมทั้งสารไวไฟหรือสารเคมีที่ใช้ในการผลิต ซึ่งอาจเป็นวัตถุที่ติดไฟได้ง่ายด้วย เมื่อใช้งานเสร็จแล้วก็ต้องจัดเก็บให้เป็นที่เป็นทางนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ..และนอกจากวัสดุ อุปกรณ์ต่างๆ ที่ต้องเก็บให้เป็นระเบียบแล้วนะคะ ดิฉัน แนะนำว่า อาคารหรือโกดังที่ใช้เก็บของก็ควรแยกให้ห่างจากบริเวณที่ทำงาน ยิ่งถ้าเป็นอาคารที่ใช้เก็บสารไวไฟ สารเคมี หรือวัตถุระเบิดด้วยแล้ว ก็ยิ่งต้องระมัดระวังให้มากขึ้น วัสดุที่นำมาสร้างอาคารโกดังพวกนี้จะต้องสร้างจากวัสดุที่ทนไฟโดยเฉพาะ และต้องจัดให้มีการระบายอากาศที่เหมาะสมด้วย ใช่มั้ยคะคุณปลอดภัย คุณปลอดภัย ... ถูกต้องครับ อ้อ! อีกอย่างหนึ่งนะครับ เพื่อความปลอดภัยและเป็นการป้องกันไม่ให้ไฟลุกลามมากขึ้น ในกรณีที่เกิดเพลิงไหม้ขึ้นนะครับ ทางโรงงานก็ควรจัดให้มีระบบเตือนภัยและระบบดับเพลิงอัตโนมัติ ติดตั้งไว้ตามจุดที่สำคัญ ๆ ของโรงงาน รวมทั้งจัดให้มีอุปกรณ์ดับเพลิง ทางออกฉุกเฉินและบันไดหนีไฟอย่างเพียงพอ เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินขึ้นเราจะได้รับมือกับเหตุการณ์นั้นได้อย่างถูกต้องและทันการณ์ด้วยนะครับ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 34 ... การป้องกันอัคคีภัยในโรงงาน (2)   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   หญิง ... คุณปลอดภัยคะ คราวที่แล้วที่พูดถึงแนวทางการป้องกันไฟไหม้ในโรงงาน เห็นพูดแต่เรื่องการจัดเก็บสารไวไฟและอาคารสถานที่ให้เรียบร้อย แต่ไม่ได้พูดถึงเรื่องระบบไฟฟ้าและเครื่องจักรที่ใช้ภายในโรงงาน ซึ่งถ้าไม่ดูแลรักษาให้ดี ก็อาจเป็นสาเหตุให้เกิดไฟไหม้ได้เหมือนกัน จริงมั้ยคะ? คุณสิ่งแวดล้อม ... จริงสิคะคุณปลอดภัย ลืมไปได้ยังไงคะเนี่ย คุณปลอดภัย ... ไม่เป็นไรครับ เราก็มาพูดกันต่อวันนี้เลย เริ่มกันที่เครื่องจักรและอุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆ นะครับ ควรหมั่นตรวจสอบสภาพการทำงาน ให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้อย่างปลอดภัย หากมีการชำรุด เสียหายก็ควรรีบแก้ไขทันที และในส่วนของมอเตอร์ไฟฟ้าของเครื่องจักรก็ต้องเป็นชนิดที่ปิดมิดชิด เพื่อป้องกันฝุ่นละอองเข้าไปสะสมอยู่ภายใน ซึ่งจะทำให้เกิดแรงเสียดทานมาก และเป็นสาเหตุให้เกิดความร้อนสูง จนอาจลุกลามเป็นเพลิงไหม้ขึ้นได้ครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ สำหรับการป้องกันอัคคีภัยในส่วนของระบบไฟฟ้าในโรงงานนะคะ อย่าง แรกเลยต้องถามก่อนว่า ในโรงงานของคุณมีการต่อสายดินให้กับเครื่องจักรและอุปกรณ์ไฟฟ้าบ้างหรือเปล่า ถ้าไม่มีก็แนะนำว่าควรจะติดเสียนะคะ เพราะสายดินเนี่ยมีประโยชน์มาก จะช่วยป้องกันอันตรายจากการรั่วไหลของไฟฟ้า ไม่ให้มาทำอันตรายตัวเรา นอกจากนี้ การหมั่นดูแล ตรวจสอบระบบไฟฟ้า สายไฟและอุปกรณ์ไฟฟ้าของโรงงานให้อยู่ในสภาพที่สามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัยก็สำคัญ ควรมีการตรวจสอบระบบไฟฟ้าเป็นประจำทุกปี โดยวิศวกรที่ได้รับใบอนุญาตตามกฎหมายด้วยนะคะ เอ่อ คุณปลอดภัยมีอะไรจะเพิ่มเติมอีกมั้ยคะ คุณปลอดภัย ... มีครับ ผมแนะนำเพิ่มว่า พวกมอเตอร์ไฟฟ้าและอุปกรณ์ไฟฟ้าทุกชนิด ถ้าจะให้ปลอดภัยแล้วล่ะก็ ไม่ควรใช้งานเกินกำลังไฟฟ้าที่กำหนดไว้ เพราะจะทำให้ฉนวนและอุปกรณ์เสื่อมสภาพเร็วขึ้น และเสี่ยงต่อการช๊อตหรือการลัดวงจรได้นะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ..ความจริงแล้ว คำแนะนำเรื่องการป้องกันอัคคีภัยในโรงงานนี่ยังมีอีกหลายอย่างนะคะ ถ้าคุณผู้ฟังท่านใดสนใจ ต้องการคำแนะนำเพิ่มเติม สามารถติดต่อได้ที่ Safety Clinic ศูนย์เทคโนโลยีความปลอดภัย กรมโรงงานอุตสาหกรรม ถ.พระราม 6 เยื้องโรงพยาบาลรามาธิบดี ติดกับโรงพยาบาลสงฆ์ หรือเพื่อความรวดเร็วก็ติดต่อทางโทรศัพท์ ที่หมายเลข 0 - 2202 - 4217 หรือ 0 - 2202 - 4220 ในวันและเวลาราชการเท่านั้นค่ะ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 35 ... จะป้องกันอัคคีภัยในอาคารได้อย่างไร   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   หญิง ... คุณปลอดภัยค่ะ โรงงานของดิฉันมีอาคารและโกดังเก็บของหลายหลังมาก และดิฉันก็เคยได้ยินข่าวไฟไหม้อยู่บ่อยๆ เลยอยากให้คุณปลอดภัยช่วยแนะนำวิธีการป้องกันอัคคีภัยในอาคารให้หน่อยค่ะ คุณปลอดภัย ... ได้ครับ การป้องกันอัคคีภัยในอาคารนั้น อย่างแรกโรงงานควรมีการกำหนดแผนและนโยบายการป้องกันอัคคีภัยในโรงงานก่อน และควรมีเจ้าหน้าที่ดูแลเรื่องนี้โดยเฉพาะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... อย่างที่สอง คือ ต้องจัดทำแผนผังอาคารทั้งหมด โดยให้เน้นที่ประตู ทางออก ทางหนีไฟ และจุดที่มีการติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิงทั่วอาคาร ใช่ไหมคะ คุณปลอดภัย ... ใช่ครับ อย่างที่สามคือต้องจัดหาเครื่องมืออุปกรณ์ดับเพลิงให้เพียงพอและเหมาะสม สามารถหยิบใช้ได้ง่าย รวมทั้งติดตั้งอุปกรณ์สัญญาณเตือนภัยแจ้งเหตุเพลิงไหม้ด้วยครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... และเราก็ต้องดูแลรักษาเครื่องมืออุปกรณ์เหล่านี้อย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้มีสภาพที่ดีและพร้อมที่จะใช้งานค่ะ คุณปลอดภัย ... นอกจากนี้โรงงานก็ควรมีสถานที่เก็บน้ำเพื่อสำรองไว้ใช้ในการดับเพลิงและควรติดป้ายห้ามสูบบุหรี่ไว้ในบริเวณที่มีสารไวไฟหรือวัตถุระเบิดครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ถ้าจะให้ปลอดภัยมากขึ้นก็ควรมีการติดตั้งระบบป้องกันฟ้าผ่าที่อาคาร โดยเฉพาะอาคารที่เก็บสารเคมีอันตราย และอาคารสูงๆที่เสี่ยงต่อการเกิดฟ้าผ่าค่ะ คุณปลอดภัย ... ใช่ครับ แหม...วันนี้คุณสิ่งแวดล้อมรู้ละเอียดดีจริงๆนะครับ เหมือนเป็นผู้เชี่ยวชาญเลย คุณสิ่งแวดล้อม ... ก็ไม่ได้รอบรู้อะไรหรอกค่ะ ดิฉันอ่านตามหนังสือที่คุณปลอดภัยเปิดค้างไว้นี่ไงค่ะ คุณปลอดภัย ... อ้าว...ผมก็นึกว่าจะมีผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยคนใหม่ซะอีก   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 36 ... การอบรมเรื่องอัคคีภัย   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... สวัสดีครับคุณปลอดภัย ผมกำลังจะจัดให้มีการซ้อมดับเพลิงที่โรงงาน แต่มีพนักงานบางคนบอกว่าเป็นการสิ้นเปลือง และไม่มีความจำเป็น คุณปลอดภัยคิดว่าผมควรจะจัดการซ้อมดับเพลิงหรือเปล่าครับ คุณปลอดภัย ... ควรจัดซิครับ การซ้อมดับเพลิงเนี่ยถือเป็นสิ่งที่จำเป็นมาก เพราะจะช่วยให้พนักงานทราบถึงวิธีการดับเพลิงที่ถูกวิธี และรู้จักการใช้เครื่องมืออุปกรณ์แต่ละชนิดด้วย แต่การซ้อมดับเพลิงอย่างเดียวไม่พอนะครับ ควรจะจัดการซ้อมดับเพลิงควบคู่ไปกับการซ้อมแผนอพยพหนีไฟด้วยครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... เป็นสิ่งสำคัญมากเลยนะคะ โดยเฉพาะโรงงานที่มีคนงานจำนวนมาก คุณปลอดภัย ... ใช่ครับ และเมื่อมีภาคปฎิบัติ ก็ต้องมีภาคทฤษฎีด้วย นั่นคือ การจัดให้มีการอบรมและแนะนำให้ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันเพลิงไหม้ครับ การอบรมจะช่วยให้พนักงานเข้าใจถึงสาเหตุและอันตรายที่จะเกิดขึ้นเมื่อมีเพลิงไหม้ คุณสิ่งแวดล้อม ... ดิฉันว่าเรื่องการปฐมพยาบาลก็น่าสนใจ ควรนำมาอบรมให้กับพนักงานด้วยนะคะ คุณปลอดภัย ... ใช่ครับ เมื่อเกิดเหตุจะได้ช่วยเหลือกันได้อย่างถูกวิธี อืมม์...อีกเรื่องหนึ่งที่ผู้ประกอบการควรเตรียมให้พนักงาน ก็คือเรื่องของอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลครับ ต้องจัดหาให้ครบ ทั้งถุงมือ หน้ากาก รองเท้ารวมทั้งชุดนิรภัย โดยเฉพาะถ้าโรงงานไหนมีสารไวไฟและสารเคมีอันตราย อุปกรณ์เหล่านี้เป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้เลยครับ และอย่าลืมสอนวิธีการใช้ที่ถูกต้องให้ด้วยนะครับ อ้าว....แล้วคุณผู้ฟังที่ถามคำถามไปไหนแล้วล่ะครับ เมื่อกี้ผมยังเห็นอยู่แว๊บๆ เลย คุณสิ่งแวดล้อม ... อ๋อ...เค้าจะรีบไปจัดเตรียมการซ้อมดับเพลิงตามที่คุณปลอดภัยแนะนำยังไงล่ะคะ ดิฉันก็ว่าจะไปช่วยด้วย คุณปลอดภัยก็ไปด้วยกันซิคะ คุณปลอดภัย ... ได้เลยครับ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 37 ... การดับเพลิง   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... คุณปลอดภัยครับ..อัคคีภัยในโรงงานเนี่ย เราไม่สามารถคาดการณ์ล่วงหน้าได้ว่าเมื่อไหร่จะเกิดขึ้น จึงได้แต่หาทางป้องกันเพียงอย่างเดียว แต่ถ้าเกิดเพลิงไหม้ขึ้นแล้วเนี่ย เราจะมีวิธีการดับเพลิงที่ถูกต้องอย่างไรครับ? คุณปลอดภัย ... ครับ! สำหรับวิธีการดับเพลิงที่ถูกต้อง ก็มีอยู่ 3 วิธี ได้แก่ 1.การปิดคลุม 2. การตัดแยกเชื้อเพลิง และ 3. การทำให้เย็นครับ.. คุณสิ่งแวดล้อม ... ซึ่งการปิดคลุม ก็เป็นการทำให้อ๊อกซิเจนในกองเพลิงลดลง โดยอาจใช้โฟมฉีดปกคลุม ความหนืดของโฟมจะปกคลุมผิวหน้าของเชื้อเพลิงที่กำลังลุกไหม้ จึงเป็นการจำกัดอากาศและป้องกันการเกิดไอระเหย ช่วยให้เพลิงไม่ลุกไหม้มากขึ้น หรือจะใช้ถังดับเพลิงชนิดเคมีแห้ง มาฉีดปกคลุมผิวหน้าเชื้อเพลิง ก็สามารถดับเพลิงได้เช่นกันค่ะ คุณปลอดภัย ... ส่วนวิธีการดับเพลิงวิธีที่ 2 คือการตัดแยกเชื้อเพลิง สามารถทำได้ 3 แบบ คือ โดยการแยกวัตถุติดไฟออกจากกองเพลิง เช่น การระบายหรือถ่ายน้ำมันออกจากถังน้ำมันที่กำลังไหม้ หรือการเปลี่ยนทิศทางการไหลของน้ำมัน เป็นต้น อีกแบบหนึ่ง สามารถทำได้โดยการแยกเชื้อเพลิง ออกจากวัตถุที่กำลังติดไฟ เช่น แยกขยะที่กำลังไหม้ออกจากกองขยะและวิธีดับเพลิงโดยการตัดแยกเชื้อเพลิงแบบสุดท้าย ทำโดยการแบ่งเชื้อเพลิงออกเป็นกองเล็กๆ ซึ่งเมื่อเป็นเพลิงกองเล็กๆ แล้ว ก็อาจปล่อยให้ไหม้ต่อไปจนกระทั่งดับไปเอง หรือถ้าจะให้ปลอดภัยที่สุด ก็อาจใช้ถังดับเพลิงมาดับก็ได้ครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ..และวิธีการดับเพลิงวิธีสุดท้าย คือ การทำให้เย็น ซึ่งเป็นวิธีดับเพลิงที่ง่าย และใช้กันอย่างแพร่หลาย โดยการใช้น้ำราดลงไปบนกองเพลิง น้ำจะไปดูดความร้อนจากเชื้อเพลิง จนทำให้เชื้อเพลิงลดอุณหภูมิลง แล้วไฟก็จะดับใน ที่สุดค่ะ.. คุณปลอดภัย ... ครับ ฟังดูแล้ววิธีการดับเพลิงก็ไม่ยากเท่าไหร่นะครับ แต่เวลาเกิดเพลิงไหม้ขึ้นจริงๆ คนส่วนใหญ่มักจะตื่นเต้น ตกใจจนทำอะไรไม่ถูก จึงไม่สามารถควบคุมสถานการณ์ได้ และเป็นเหตุให้เกิดความเสียหายร้ายแรงตามมาครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ ถ้าเรารู้จักวิธีการดับเพลิงที่ถูกวิธี รวมทั้งรู้จักชนิดของเชื้อเพลิงและเลือกใช้สารดับเพลิงได้ถูกต้อง ก็จะช่วยลดความเสียหายจากเพลิงไหม้ได้ไม่น้อยเลยนะคะเนี่ย คุณปลอดภัย ... แหม คุณสิ่งแวดล้อมพูดตรงกับใจผมจริงๆ ครับ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 38 ... สารที่ใช้ในการดับเพลิง   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   หญิง ... คุณปลอดภัย คุณสิ่งแวดล้อมคะ ดิฉันอยากทราบว่า สารดับเพลิงนี่มีกี่ประเภท และมีอะไรบ้าง? คุณปลอดภัย ... ครับ คุณผู้ฟังคงทราบกันแล้วว่า เชื้อเพลิงที่ทำให้เกิดเพลิงไหม้นั้นมีอยู่ด้วยกัน 4 ประเภทนะครับ ส่วนสารดับเพลิงที่ถามมานั้น ก็มีอยู่ด้วยกันหลายประเภทครับ แต่ที่นิยมใช้กันมากมีอยู่ประมาณ 5 ประเภท ประเภทแรกนี่ง่ายมากเลย คุณสิ่งแวดล้อมทราบมั้ยครับว่า คืออะไร.. คุณสิ่งแวดล้อม ... เอ ไหงมาถามดิฉันล่ะคะ เออ ถ้าง่ายๆ อย่างนั้นก็คงเป็น "น้ำ" แน่เลยใช่มั้ยคะคุณปลอดภัย.. คุณปลอดภัย ... ถูกครับ น้ำนี่เหมาะสำหรับดับเพลิงประเภทไม้ กระดาษ ยางและผ้า เท่านั้น นะครับ ส่วนสารดับเพลิงประเภทที่ 2 เป็นโฟมครับ ใช้สำหรับดับเพลิงประเภทน้ำมัน ก๊าซไวไฟและตัวทำละลายครับ และสำหรับสารดับเพลิงประเภทต่อมา คือ ประเภทที่ 3 นี่ มีการใช้กันมากที่สุดเลยนะครับคุณ สิ่งแวดล้อมทราบรึเปล่าครับว่าคืออะไร คุณสิ่งแวดล้อม ... แหม..ดีนะคะที่ดิฉันพอจะมีความรู้อยู่บ้าง ประเภทที่ 3 นี่คงจะเป็นผงเคมีแห้งใช่มั้ยล่ะ สารดับเพลิงประเภทนี้ใช้ได้กับเพลิงทั่วๆ ไป ที่เกิดจากไม้ กระดาษ ยาง ผ้า น้ำมัน หรือแม้แต่เพลิงที่เกิดจากไฟฟ้าลัดวงจรด้วย แต่มีข้อเสียที่สารประเภทนี้ เมื่อฉีดแล้วจะเกิดเป็นคราบสกปรก จึงไม่เหมาะสำหรับการ ดับเพลิงไหม้ที่เกิดขึ้นในโรงงานผลิตเครื่องมือเครื่องใช้ทางอีเลคทรอนิกส์ รวมทั้งเพลิงไหม้ที่เกิดขึ้นในห้องควบคุมและห้องคอมพิวเตอร์ด้วย ถูกมั้ยคะคุณปลอดภัย คุณปลอดภัย ... ถูกต้องครับ แหม..ที่จริงคุณสิ่งแวดล้อมก็รู้ละเอียดเหมือนกันนี่นา เอาละครับ ถ้างั้นมาต่อกันที่สารดับเพลิงประเภทที่ 4 นะครับ คือสารดับเพลิง ประเภทก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งเหมาะสำหรับดับเพลิงที่เกิดจากไฟฟ้าลัดวงจร ,เพลิงไหม้อุปกรณ์อีเลคทรอนิกส์ในห้องควบคุม หรือห้องคอมพิวเตอร์ เพราะจะไม่ทำให้เกิดคราบสกปรกเลอะเทอะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... เอ..แล้วประเภทสุดท้ายล่ะคะ คืออะไร? คุณปลอดภัย ... ประเภทสุดท้าย เป็นสารฮาลอนครับ สารนี้สามารถดับเพลิงได้ทุกประเภทเลยนะครับ และยังไม่ทำให้เกิดคราบสกปรกด้วย แต่เนื่องจากจัดเป็นสารทำลายชั้นบรรยากาศโอโซน จึงควรหลีกเลี่ยงไปใช้สารอื่นแทนจะดีกว่า ซึ่งปัจจุบันมีสารทดแทนให้เลือกใช้และมีประสิทธิภาพไม่แพ้สารฮาลอนเลยนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... โอ้โฮ วันนี้คุณผู้ฟังคงได้รับความรู้เกี่ยวกับสารดับเพลิงไปมากเลยนะคะ แต่ถ้าฟังคุณปลอดภัยกับดิฉันพูดมาแล้วยังมีข้อสงสัยล่ะก็ สามารถติดต่อขอคำปรึกษาไปได้ทันทีเลยนะคะ ที่สายด่วน 1564 หรือ Safety Clinic 0 - 2202 - 4211 หรือ 0 - 2202 - 4217 ค่ะ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 39 ... ทำไมจึงเกิดน้ำเสีย   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   หญิง ... สวัสดีค่ะ คุณปลอดภัย คุณสิ่งแวดล้อม ตอนนี้ว่างอยู่หรือเปล่าคะ ดิฉันมีคำถามอยากให้ช่วยตอบหน่อยค่ะ ว่าน้ำเสียเนี่ยเกิดจากสาเหตุอะไรบ้างคะ คุณปลอดภัย ... แหม...สำหรับคุณผู้ฟังเรา 2 คนว่างเสมอครับ และเรื่องเกี่ยวกับมลพิษทางน้ำก็เป็นหน้าที่ความรับผิดชอบส่วนหนึ่งของกรมโรงงานอุตสาหกรรมด้วยจริงไหมครับคุณสิ่งแวดล้อม คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่ค่ะ เรื่องปัญหาน้ำเน่าเสียนั้น จริงๆแล้วก็เกิดจากการใช้ประโยชน์ของมนุษย์เรานี่เองค่ะ โดยเราสามารถแบ่งสาเหตุออกเป็น 4 ประเภทใหญ่ๆ คุณปลอดภัยพอจะทราบบ้างไหมล่ะคะว่ามีสาเหตุอะไรบ้าง คุณปลอดภัย ... อืมม์....ผมก็พอทราบอยู่ประเภทเดียวแหละครับ คือ การปล่อยน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่แล้วค่ะ เพราะน้ำที่ผ่านกระบวนการผลิตในโรงงาน บางครั้งจะมีความสกปรกและสารที่เป็นพิษปะปนมาด้วย เมื่อมีการระบายน้ำลงสู่แหล่งน้ำโดยไม่ผ่านการบำบัด ก็จะทำให้เกิดปัญหาน้ำเน่าเสียและเป็นพิษขึ้น และนี่ก็เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้กรมโรงงานอุตสาหกรรมของเรา ต้องออกกฎหมายมาควบคุมในเรื่องนี้ยังไงล่ะค่ะ สาเหตุที่ 2 คือ การปล่อยน้ำเสียจากครัวเรือน คุณปลอดภัย ... อย่างเช่นการเทน้ำล้างจานหรือน้ำซักผ้าลงในแม่น้ำ ลำคลองใช่ไหมครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ถูกต้องค่ะ สาเหตุต่อมาก็เกิดจากการปล่อยน้ำเสียของภาคการเกษตรและกสิกรรม คุณปลอดภัยก็คงทราบอยู่แล้วว่า ในการเพาะปลูกมักจะมีการใช้ปุ๋ยและยาฆ่าแมลง สารพวกนี้แหละค่ะ ที่ทำให้น้ำเกิดการ เน่าเสีย คุณปลอดภัย ... และสาเหตุประเภทสุดท้ายคืออะไรครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ก็คือสาเหตุอื่นที่ไม่เข้าข่ายสาเหตุ 3 ประเภทแรกค่ะ อย่างเช่น ในกรณีเกิดอุบัติเหตุเรือล่ม ทำให้เกิดน้ำมันรั่วไหลลงสู่ทะเล เป็นต้นค่ะ อ้าว....แล้วนั่นคุณปลอดภัยจะรีบไปไหนล่ะคะ คุณปลอดภัย ... เออ...ผมจะรีบกลับไปจดข้อมูลที่คุณสิ่งแวดล้อมอธิบายให้ฟังเมื่อกี้นี้ นะครับ ผมกลัวลืมเลยต้องจดเก็บไว้ แล้วค่อยพบกันใหม่นะครับ ....สวัสดีครับ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top

ตอนที่ 40 ... ลักษณะน้ำเสีย   Jingle เปิด ... รักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมความปลอดภัย   ชาย ... คุณสิ่งแวดล้อมครับ ผมอยากทราบว่าลักษณะของน้ำเสียเนี่ยเป็น อย่างไรครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ค่ะ คุณผู้ฟังคงทราบกันอยู่แล้วนะคะว่าน้ำเสียสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ดังนั้นลักษณะของน้ำเสียเลยประกอบด้วยองค์ประกอบหลายอย่างที่แตกต่างกันด้วย คุณปลอดภัย ... แล้วมีอะไรบ้างล่ะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... อย่างแรกก็เป็นพวกสารอินทรีย์ ที่เรารู้จักกันดี เช่น แป้ง น้ำตาลหรือ สารโปรตีนค่ะ อย่างที่ 2 ก็เป็นสารอันตรายอย่างโลหะหนักและสารพิษ เช่น ปรอท ตะกั่ว และยาฆ่าแมลงค่ะ อย่างที่ 3 คือน้ำมันและไขมันต่างๆ ต่อมา คือ สิ่งสกปรกที่เป็นของแข็ง เช่น เศษเยื่อกระดาษ ตะกอนหิน หรือทรายค่ะ คุณปลอดภัย ... และผมก็สังเกตเห็นด้วย ว่าน้ำเสียส่วนใหญ่มักมีลักษณะสีเข้มและขุ่นใช่ไหมครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่ค่ะ สีและความขุ่นนี้เองล่ะค่ะ ที่ทำให้น้ำดูสกปรก นอกจากนี้ใน น้ำเสียก็ยังมีพวกสารที่เป็นกรด-ด่าง รวมทั้งสารประกอบของไนโตรเจนและฟอสฟอรัส ที่มักจะทำให้น้ำมีสีเขียวขุ่นค่ะ อ้อ...นอกจากเรื่องสีแล้ว น้ำเสียมักจะมีกลิ่นที่เหม็นด้วยนะคะ คุณปลอดภัย ... โอ้โห.....ได้ฟังคุณสิ่งแวดล้อมอธิบายแล้วไม่อยากให้แม่น้ำ ลำคลองในประเทศไทยมีลักษณะแบบนี้เลยนะครับ คุณสิ่งแวดล้อม ... ใช่แล้วค่ะ เราจึงต้องช่วยกันดูแล ไม่ว่าเราจะเป็นประชาชนทั่วไป เกษตรกร หรือผู้ประกอบการโรงงานอุตสาหกรรมต้องช่วยกันบำบัด น้ำเสียก่อนปล่อยลงสู่แหล่งน้ำ เพื่อที่เราจะได้มีน้ำสะอาดๆไว้ใช้ในอนาคตค่ะ   Jingle ปิด ... ร่วมรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม หมายเลขโทรศัพท์ 0 - 2202 - 4000

go to^top